Hoe belangrijk een titel is

Kunstenares Marilou Klapwijk geeft haar enthousiaste visie op kunst en galeries in Den Haag en omstreken L3

Victory Boogie Woogie heeft mij als schilderij nooit veel kippenvel bezorgd. De titel echter laat je bijna een klein dansje doen.
Wat naar het schijnt ook ongeveer de bedoeling was. Ook naar het schijnt heeft Mondriaan niet zelf de titel aan het werk gegeven.
Iets wat ik dan weer grappig vind.

My point: ‘Elk beeldend werk is meer dan je alleen ziet’.

Gewoon echt vet

Ik heb het hier al eens eerder over gehad. Toen verklaarde ik: als je maar lang genoeg zoekt, zal je altijd iets in een werk vinden dat je aanspreekt. Ik wil daar verder niet vanaf stappen, maar hoe fijn is het als een werk wel in één oogopslag je aandacht heeft? Je instemmend kunt knikken bij het zien van de titel? Iets begrijpt? En je iets ‘gewoon echt vet’ kunt vinden?

De titel in dienst van het werk

Onderdanig aan het werk is de titel te vinden op het informatie bordje. (Of op de verkooplijst.) Maar de titel is in die zin niet zomaar iets. Het kan het hele werk veranderen, door interpretaties en gedachten te sturen waar je bij staat.
Persoonlijk vind ik daarom titelloos werk niet echt interessant. Ik kan wel begrijpen dat een kunstenaar de keuze maakt ‘niets meer over het werk te willen zeggen’. Dan komt het het werk niet ten goede, schijnbaar. Maar ik merk bij mezelf altijd een lichte teleurstelling als ik niet direct een extra prikkel krijg die me verder brengt in het werk. En ik heb het idee dat ik hier niet de enige in ben. Dus laten we het er eens over hebben.

Het is al even geleden

Nu we vanwege Victory Boogie Woogie toch in gedachte in het Gemeentemuseum zijn moest ik denken aan het werk UNTITLED (Eighteen-Part Leaning Construction) van Fred Sandback. De dunne smalle draden in wit en in geel, die van de muur naar de grond leiden, trokken mijn aandacht.
Een beetje schuin, zoals lichtstralen vanuit een bron op de vloer zouden schijnen, vormen ze een afscherming of beschutting (niet dat ze ergens tegen kunnen beschermen). De muur en de vloer zijn niet meer te bereiken, al zijn het maar een paar dunne draden. Ruimte in beslag nemen op de meest minimale manier.
Instemmend en goedkeurend knikkend bij het zien van de nette manier van bevestigen loop ik enthousiast naar het titelbordje en ik denk: achttien?
Ik tel de draden. Ja, het zijn er achttien.

Dit is wat er gebeurt

Bovenstaande paragraaf is in monoloog; ik voor het werk, die het werk ontdekt als het ware. Maar mijn hoofd stopt met denken. Alsof het is afgekapt door zien van UNTITLED. Dit is het. Dit is alles wat je krijgt. Er is niets meer. De kunstenaar is hier ook gestopt. Het werk heeft geen titel. Nu wil ik niet zeggen dat ik de perfecte titel zou hebben voor het werk. Maar zonder titel voelt wel onaf.

Ik ben vergeten wie het was

Tijdens een lezing op de academie heb ik ooit eens letterlijk kunnen noteren: “Je kunt onmogelijk een werk maken met een bepaalde boodschap en die boodschap dan begraven, maar vooral de sleutel tot die boodschap dan weggooien”.
Deze kunsthistoricus (wiens naam ik ook had moeten noteren) had duidelijk een frustratie met te ‘zweverige’ werken die hij slecht te begrijpen vond.
Er ontstond een lichte verwarring. In welke mate moet er van een kunstenaar verwacht worden dat deze rekening houdt met een kijker? Moet je alles altijd kunnen en willen begrijpen? Wat er volgens mij als conclusie getrokken kon worden was: “Hallo, houd er rekening mee dat jij als kunstenaar in de hand hebt hoe de kijker je werk ervaart.”.

This Thing Nearly Killed Me

Deze lezing is in mijn herinnering gebleven omdat ik al zo gefascineerd was door titels. Na de lezing heb ik een werkwijze ontwikkeld die ik nog steeds hanteer: de titel is me evenveel waard als het werk zelf. Het is een van de leukste dingen om mee bezig te zijn.
Ik weet dat mijn titels verhalend zijn en waarschijnlijk een verwachting gaan creëren die helemaal niet klopt met het daadwerkelijke werk als ik noem Dining With Hero’s Acting Normal, This Thing Nearly Killed me en Detectives Drinking Whiskey.
En dat het eigenlijk gek is als ik dan vervolgens geen werk laat zien! Maar dat kan nu eenmaal gewoon nog niet. Ik geef wel een seintje als het gepubliceerd wordt.

Vond jij deze column ook leuk? Laat Marilou dat dan weten door haar column te ‘liken’ en te ‘delen’ met de onderstaande buttons. Een spontane reactie plaatsen mag natuurlijk ook altijd. – Alvast bedankt!

Marilou Klapwijk kunstenares Den HaagMarilou Klapwijk, kunstenaresse – ‘Inspiratie is als een stoeptegel. Je struikelt er soms over.’ Als kunstenaar leeft Marilou hardop. Ze relativeert alledaagse mislukkingen en onhandigheden met wat zwarte humor. Resulterend voor het publiek in beeldend werk en presentaties maar, ook in tekst. – Website: http://marilouklapwijk.nl

Leuk!070

Add your Biographical Info and they will appear here.

Laat een reactie achter